Praktyka Psychoterapeutyczna
Katarzyna Walesiuk

Witam

Zajmuję się profesjonalną pomocą psychoterapeutyczną. Możecie Państwo skorzystać z mojej wiedzy, doświadczenia i umiejętności. Wszystkich odwiedzających stronę zachęcam do zapoznania się z ofertą, a zainteresowanych zapraszam na spotkanie konsultacyjne.

W moim myśleniu o terapii kluczowe są dwa pojęcia: zmiana i rozwój. Gdy czujemy się nieszczęśliwi w swojej codzienności, właśnie zmiana staje się wartością. Tak rozumiem swoją rolę, by wspierać rozwój i szukać tych aspektów, które umożliwią zmianę, które pozwolą Państwu cieszyć się życiem.

Być w zgodzie ze sobą i z innymi Przezwyciężać trudności Czerpać satysfakcję z życia Doświadczać szczęścia, harmonii, spokoju

Ofertę pomocy w szczególności kieruję do osób, które:

Najczęstsze zaburzenia psychiczne i problemy psychologiczne osób poszukujących pomocy psychologa, szukających konsultacji z psychologiem, podejmujących psychoterapię.

Poniżej prezentujemy niektóre psychiczne zaburzenia czy też ‘zespoły objawów. Wszystkie informacje zawarte na tej stronie mają charakter popularno-naukowy. Nikt nie może na ich podstawie stawiać diagnoz czy oceniać zdrowia psychicznego. Jeżeli uważasz, że cierpisz na jedno z zaburzeń, radzimy udać się na konsultację do specjalisty psychologa, psychoterapeuty, psychiatry, bądź zasięgnąć porady lekarza rodzinnego; warto szukać pomocy, warto interesować się sobą, swoim wnętrzem, warto rozmawiać i zwracać się po pomoc.

.
Zaburzenia osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) : Charakter nie do zniesienia

Większość objawów zaburzeń osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) to zwykłe cechy charakteru, które w różnym nasileniu można przypisać każdemu człowiekowi. Dla osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiącej na zaburzenie osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) konkretny splot skrajnie wyrażonych cech charakteru powoduje cierpienie i trudność radzenia sobie. Zaburzenia osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) sprawiają, że osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) gorzej radzą sobie ze stresem i często towarzyszą im objawy psychiczne lub całe zespoły objawów np.: epizody depresji, objawy lękowe. Osobom cierpiącym na zaburzenia emocjonalne często pomaga psychoterapia. Cechy osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) często wiążą się bezpośrednio z przekonaniami ludzi na temat świata i samych siebie. Nic więc dziwnego, że wiążą się np.: ze sposobem wychowania, oraz z kulturą w której żyje dana osoba. Wiele teorii mówi, że konkretne ‘typy’ osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) są częstsze w niektórych społeczeństwach, a nawet grupach społecznych. Na przykład, w początku XXw. Sigmund Freud opisał osobowość Edypalną, której główną cechą było tłumienie seksualnych fantazji. W dzisiejszej Europie (no i w Białymstoku) niewiele jest osób, odczuwających silny lęk na myśl o jakimkolwiek seksualnym skojarzeniu. Problem poczucia winy zastąpiły jednak inne problemy: poczucie małej wartości oraz trudności określenia siebie. W skrajnym nasileniu te współczesne problemy wiążą się z osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) ą narcystyczną i chwiejną emocjonalnie.

Osobowość chwiejna emocjonalnie (borderline)

Cechą osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) chwiejnej emocjonalnie jest impulsywność oraz gwałtowne zmiany w emocjach, poczuciu tożsamości i relacjach z bliskimi. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) chwiejne emocjonalnie wchodzą w bardzo intensywne związki i za wszelka cenę pragną bronić się przed porzuceniem, mimo że często oscylują miedzy idealizacją a nienawiścią. Osobom chwiejnym stale towarzyszy poczucie pustki. Ich nastrój gwałtownie zmienia się z euforii, poprzez lęk do depresji. Mają kłopot z kontrolowaniem wybuchów złości. Osobom chwiejnym zdarzają się próby lub gesty samobójcze lub samookaleczenie. Czasem zdarzają się przelotne objawy o charakterze psychotycznym lub dysocjacyjnym (np. zmienione stany świadomości, lub przejściowa utrata kontaktu z rzeczywistością).

Osobowość narcystyczna

Cechą osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) narcystycznej jest arogancja i nieuzasadnione poczucie wyjątkowości, ważności i wielkości. osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba narcystyczna często fantazjuje o wielkim sukcesie, władzy, piękności itp. Osobom tym potrzebne jest poczucie bycia wyjątkowym i poczucie bycia otaczanym wyjątkowymi ludźmi. Wymagają one od otoczenia, aby podziwiali oraz spełniali zachcianki i oczekiwania. Nieobce tym osobom jest także wykorzystywanie innych bez odczuwania poczucia winy. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) te te często odczuwają silną zawiść lub lęk przed zawiścią innych osób.

Osobowość Obsesyjno-kompulsyjna (OCD)

osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba obsesyjne podporządkowuje aktywności życiowe kontroli, uporządkowaniu i perfekcjonizmowi. Przesadnie i zbędnie podąża za planami, organizacją. Skrupulatność w szczegółach tak koncentruje jej uwagę, że cel zadania zostaje zaniedbany, lub zadanie zostaje nie wykonane. osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba obsesyjna często podporządkowana jest swojej pracy w stopniu wykluczającym z życia przyjemności i przyjaźnie. Często bywa też uparta, sztywna w postawach moralnych i społecznych. Ma nieuzasadnioną niechęć przed wyrzucaniem starych, niepotrzebnych przedmiotów. Jest też skąpa, także wobec najbliższej rodziny.

Osobowość paranoiczna

osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) paranoiczne cechują się wielką podejrzliwością w stosunku do innych, wycofują się z kontaktów z innymi, sa skryte. Odczuwają w stosunku do innych ludzi wrogość i zazdrość. Mają nadmierne poczucie własnej wartości i są niezwykle uraźliwi. Nie znoszą lekceważenia, długo pamiętają urazy. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) te wszczynają awantury i spory sądowe, chętnie oskarżają innych. Przez to są często izolowani społecznie, nie mają przyjaciół, nie utrzymują kontaktów z dalszymi znajomymi.

Osobowość antyspołeczna

osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) o osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) antyspołecznej od dzieciństwa cechują się agresją, wszczynaniem konfliktów, awantur i bójek. Nie rozwija się u nich poczucie odpowiedzialności i poczucia winy, kierują się w działaniach własną chwilową przyjemnością. Nie są zdolne do pracy i nauki. Manipulują i wykorzystują bliskich do swoich celów np.: wyłudzają od nich pieniądze. Nie respektują też norm społecznych. Są oni skłonni do kłamstw, oszustw i krzywdzenia innych (także zwierząt). Jako dorośli są podatni na wkroczenie na drogę kryminalną.

Osobowość zależna

osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) zależne charakteryzują się uległością i biernością. Są niesamodzielne i niepewne siebie. Bardzo czułe na krytykę, dezaprobatę i odrzucenie, często są pesymistyczne i czują się osamotnione. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) z osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) ą zależną są przekonane, że inne osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) są im niezbędne do życia. Często uważają, że samemu nie potrafią funkcjonować. Dlatego czują one paniczny lęk przed porzuceniem. Gdy rzeczywiści rozstają się z partnerem często rozpaczają bardziej niż inne osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) oraz rozwijają objawy lękowe i depresyjne. 

Nerwica ma wiele twarzy: zaburzenia lękowe

Ludzie odczuwający utrwalony lęk skarżą się na odczucie słabości, napięcia mięśni, kłopoty z koncentracją i relaksacją, nadmierną potliwość, zaburzenia rytmu serca oraz bóle brzucha i głowy oraz na wiele innych objawów. Gdy objawy lęku przeszkadzają w codziennych czynnościach mamy do czynienia z zaburzeniami lękowymi, dawnej zwanymi nerwicą. Najczęstsze zaburzenia lękowe to lęk paniczny, lęk uogólniony, lęk społeczny i lęk - fobia. Formami zaburzeń lękowych są też zaburzenie post traumatyczne (PTSD) i obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Poszczególne objawy a nawet całe zespoły objawów lękowych występują także w toku wielu innych zaburzeń psychicznych np.: depresji, zaburzeń odżywiania się, zaburzeń osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) , uzależnień. Objawy lękowe mogą też być symptomem niektórych zaburzeń fizycznych takich jak zaburzenia krążenia lub zaburzenia hormonalne. Dlatego osobom cierpiącym na wymieniane tu objawy radzimy konsultację lekarską. Leczenie zaburzeń lękowych polega zwykle na psychoterapii lub połączeniu psychoterapii z leczeniem lekami i charakteryzuje się dużą skutecznością.

Lęk paniczny – ‘napadowy’

osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na lęk paniczny przeżywają nagłe napady przerażenia, które występują bez powodu i są nieprzewidywalne. Niekiedy też pomiędzy napadami bardzo silnie boją się kolejnego napadu lęku. Atak lęku panicznego wiąże się z całą gamą fizycznych objawów reakcji stresowej: pobudzoną akcją serca, potliwością, odczuciem omdlenia, gorąca lub zimna, bólu. Napadowi lęku towarzyszy poczucie utraty kontroli nad sobą i zmysłami, poczucie ‘że zaraz zwariuję’. Czasem też pojawia się silne przekonanie że jest to atak serca, co z kolei wiąże się z silnym strachem przed zbliżającą się śmiercią. Napady takie najczęściej przychodzą bez wyraźnego powodu i trwają nie więcej niż kwadrans. Pojedynczy napad lęku może zdarzyć się każdemu. Jeżeli natomiast napady są głównym objawem, powtarzają się nieprzewidywalnie i często i osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba bez przerwy obawia się nadejścia kolejnego ataku, oraz podporządkowuje swoje życie unikaniu napadów, mówimy o zaburzeniu o charakterze lęku panicznego.

Lęk społeczny lub fobia społeczna

Lęk społeczny to skrajnie wyrażony lęk przed innymi ludźmi. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na lęk społeczny obawiają się upokorzenia w sytuacjach społecznych. Większość ludzi czasami odczuwa jakiś strach przed innymi ludźmi i na przykład czuje się nieswojo występując przed dużym audytorium, czy czerwieni się gdy wyda mu się, że zachował się ‘głupio’ w obecności innych. Dla osób cierpiących na fobię społeczną lęk przed innymi jest czymś znacznie poważniejszym niż zwykła nieśmiałość. Jest on tak skrajny, że paraliżuje ich normalne kontakty społeczne. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) te zdają sobie sprawę, że ten lęk jest nieracjonalny ale mimo to sprawia on, że trudno im budować karierę zawodową, czy podjąć związek miłosny.

Lęk uogólniony (GAD)

To nieuzasadniony i trwale towarzyszący stan napięcia emocjonalnego związanego z jakimś konkretnym problemem np.: pracą, nauką, zdrowiem. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na lęk uogólniony bez przerwy czują się ‘w pułapce’, lub ‘doprowadzone do granic możliwości’ czy do poczucia bycia ‘na krawędzi’. Oczekują one, że wydarzy się coś okropnego im lub ich bliskim. Nawet myśl o przetrwaniu do końca dnia jest stresująca. Relaks dla tych osób jest niemożliwy, sen jest problemem, a w ciągu dnia odczuwają one trudności z koncentracją. Często też miewają fizyczne dolegliwości związane z lękiem: czują się słabo, mają nudności lub czują napięcie i bóle mięśni, stawów i głowy, lub opisują odczucie ‘guli w gardle’.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (lub ‘nerwica natręctw’)

To rodzaj zaburzenia lękowego, w którym problemem są niechciane i nieuzasadnione myśli (obsesje) lub zachowania (kompulsje), które uporczywie powracają wielokrotnie powtarzają się wbrew osobie. Osobom z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym bardzo trudno jest porzucić natrętne działania i myśli, mimo że oceniają je one jako nieracjonalne. Często osobom tym towarzyszy myśl że są lub mogą stać się brudni, zakażeni, winni, bądź grzeszni. Zachowania kompulsywne często wiążą się z powtórnym sprawdzaniem, myciem, porządkowaniem bądź liczeniem.

OCD w dosłownym tłumaczeniu z języka angielskiego to zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. W psychiatrii ten zespół objawów nazywany jest również nerwica anankastyczna bądź nerwica natręctw.

Do spektrum objawów charakterystycznych można zaliczyć:

1. natręctwa myślowe, inaczej obsesje, są opisywane przez chorego jako niechciane, niezgodne z  moralnością i wartościami, ale własne myśli, które dotyczą najczęściej szczególnie ważnych sfer życia, np. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) religijne często mają bluźniercze myśli związane z wiarą i Bogiem, często też natręctwa myślowe mogą być związane z lękiem przed skrzywdzeniem najbliższych osób bądź też koncentrować się tylko na sprawach seksualnych

2. kompulsje, czyli rytualne wykonywanie i powtarzanie ciągłe pewnych czynności, które mają obniżyć napięcie wewnętrzne i lęk, do najczęstszych należą: liczenie, sprawdzanie, ubieranie się, czyszczenie; powstrzymywanie kompulsji powoduje u osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) chorej jeszcze większe cierpienie oraz niepokój,

3. nasilony lęk wiąże się zarówno z kompulsywnymi czynnościami jak i natręctwami myślowymi, powoduje to, że pacjent zaczyna bać się samego siebie, nie wie do czego jest zdolny i obwinia się za to, że może w umyśle dopuszczać takie myśli do świadomości

4. nastrój depresyjny związany jest z długotrwałą walką z samym sobą, próbami nieudanymi blokowania i wyrzucania z umysłu myśli natrętnych i panowania nad czynnościami kompulsywnymi

 

 

Nerwica to choroba jak każda inna i nie powinno się jej wstydzić. Każda osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba chora ma prawo do zgłoszenia się o pomoc do specjalisty psychiatry albo psychologa. Im wcześniej zostanie postawiona prawidłowa diagnoza i włączone odpowiednio dostosowane do danej osoby leczenie, tym większa szansa na powrót do zdrowia i lepsze radzenie sobie ze stresem i objawami choroby. Terapia przeciętnie trwa około 2 lat, a jej efekty są bardzo zadowalające. Najnowsze badania wykazują, że odpowiednio wcześnie wykryta i leczona nerwica natręctw jest w pełni wyleczalna. Na szczęście skończyły się czasy, gdy osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na choroby i zaburzenia psychiczne były izolowane od reszty społeczeństwa i praktycznie pozostawione samym sobie.

Terapia OCD

Leczenie chorych z OCD zaleca się wówczas, gdy symptomy powodują zaburzenia funkcjonowania lub znaczne cierpienie psychiczne.

Odpowiednio prowadzona terapia po kilku tygodniach bądź miesiącach w zasadzie prowadzi do zmniejszenia nasilenia objawów zaburzenia tudzież nawet ich  ustąpienia po miesiącach albo latach leczenia. Postępowanie psychiatryczne obejmuje psychoterapię i farmakoterapię a także psychoedukację chorych oraz ich rodzin, udzielanie informacji na temat możliwości korzystania z pomocy grup wsparcia.

Bardzo ważnym krokiem przed podjęciem bezpośrednim terapii jest zawarcie silnego sojuszu terapeutycznego, który ma na celu zwiększenie efektywności  planowania i wdrażania terapii. Do podstawowych celów terapii można zaliczyć poprawę jakości funkcjonowania oraz jakości życia a także minimalizowanie działań niepożądanych związanych z leczeniem, pomoc pacjentowi w wypracowaniu sobie strategii radzenia sobie ze stresorami. Należy do nich dołączyć jeszcze pracę nad uzyskaniem umiejętności życia z poczuciem niepewności, ograniczenie  lub eliminacja wpływu OCD na wykonywanie podstawowych czynności życiowych.

Samo leczenie powinno być prowadzone w warunkach jak najmniej ograniczających swobodę chorego gwarantujących pacjentowi poczucie bezpieczeństwa i efektywność terapii. W zależności od nasilenia objawów, występującego zagrożenia życia czy obecności innych chorób somatycznych można wybrać odpowiednie warunki do prowadzenia procesu terapeutycznego, mianowicie: hospitalizację, intensywne leczenie w warunkach domowych, leczenie na oddziale dziennym, leczenie domowe, leczenie ambulatoryjne.  W podobny sposób podejmuje się decyzje o charakterze form terapii, które będą wykorzystywane. Mogą być to: mono terapia  z zastosowaniem terapii poznawczo-behawioralnej, z zastosowaniem leków z grupy SSRI, terapia skojarzona. W farmakoterapii jako leki pierwszego wyboru wykorzystuje się zwykle neuroleptyki (leki przeciwpsychotyczne) oraz  wspomniane antydepresanty. Ich mechanizm działania polega przede wszystkim na osłabianiu aktywności komórek nerwowych, co objawia się poczuciem spokoju u chorego. Ich ważną zaletą jest to, że leki z tej grupy nie wywołują efektu uzależnienia. Nawet długotrwałe przyjmowanie tego typu leków nie prowadzi do uzależnienia. Neuroleptyki blokują też urojenia i złudzenia, które często towarzyszą nerwicy natręctw. Ich regularne przyjmowanie ogranicza objawy nerwicy i może nawet doprowadzić do całkowitego wyleczenia

O najlepiej udokumentowanej skuteczności jest forma psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Zdecydowanie przeważają formy behawioralne. Pacjentów konfrontuje się wówczas z sytuacjami i przedmiotami wywołującymi lęk (ekspozycja) i uczy powstrzymywania się od wykonywania jakichś konkretnych czynności rytualnych (powstrzymywanie reakcji). Ekspozycja odbywać się może w warunkach in vivo lub z wykorzystaniem technik wyobrażeniowych. W pierwszej kolejności wybiera się ekspozycję na sytuacje i przedmioty, które wywołują u chorego umiarkowane nasilenie lęku, a następnie –w tempie indywidualnym dla pacjenta- stosuje się ekspozycję o stale wzrastającym stopniu trudności. Zbyt powolne tempo terapii może być przyczyną zmniejszenia wiary chorego w jej skuteczność i spowodować osłabienie motywacji do kontynuacji leczenia. Konfrontacje, w czasie których pacjent stara się powstrzymywać od rytuałów, powinny trwać na tyle długo, aby drogą habituacji mogło dojść do samoistnego zredukowania lęku i poczucia cierpienia. Celem terapii więc w tym przypadku jest osłabianie związku między bodźcami wywołującymi lęk a poczuciem cierpienia a także między wykonaniem rytuału a ulgą w nękającym cierpieniu.

Techniki behawioralne często łączy się także z technikami poznawczymi. Mają one  na celu modyfikację dysfunkcjonalnych przekonań, osłabienie nadmiernego poczucia odpowiedzialności  za niepożądane wydarzenia. Ponadto, techniki poznawcze mają służyć pacjentowi w celu redukowania poczucia dużego ryzyka wystąpienia sytuacji lękotwórczych, odrzucenia przekonań, iż myśli są moralnie równoznaczne z czynnościami albo w sposób nieuchronny prowadzą do czynności. Służą one też osiągnięciu stanu poznawczego odrzucającego przekonanie, że lęk i cierpienie będą trwać permanentnie, a także stanu pozwalającego na rezygnację z perfekcjonizmu oraz osłabienie poczucia kontroli wewnętrznej. Oczywiście, na każdym etapie leczenia należy wziąć pod uwagę czynniki zewnętrzne i wewnętrzne mające wpływ na wyniki leczenia. Należy podkreślić, że niestety, w niektórych przypadkach osiągnięcie sukcesów w terapii, pomimo usilnych starań terapeuty i pacjenta, nie jest możliwe.

W pułapce jedzenia: zaburzenia odżywiania się

Jedzenie i uczucie głodu jest jednym z pierwotnych instynktów potrzebnych do przetrwania organizmu. W obecnej kulturze nadmiaru jednak, instynkt ten jest bezustannie zdezorientowany i oszukiwany przez zalew zbędnego jedzenia, niezdrowych sztucznych pokarmów i kolorowych, słodkich napojów. Okazuje się, że w uczuciach i instynktach ludzi, którzy próbują mimo wszystko kontrolować wagę, powstaje niebywały chaos. Zaburzenia odżywiania się prowadzą wiele osób do rozpaczy i na skraj obłędu.  Większość cywilizacyjnych chorób w jakiś sposób wiąże się z nadmiarem jedzenia (np.: cukrzyca, miażdżyca). Troska o szczupłą sylwetkę jest bolączką milionów ludzi na świecie. Dotyczy szczególnie młodych kobiet, które z jednej strony są od dziecka bombardowane słodyczami i tłustym jedzeniem, z drugiej strony panuje przekonanie, że powinny być atrakcyjne fizycznie, a więc szczupłe. Szansa na zachorowanie na zaburzenia odżywiania się jest tym większa, im większy jest nacisk na pozostanie na diecie. W niektórych środowiskach, gdzie wymagana jest szczupła figura (modeling, gimnastyka, balet), szanse na zachorowanie będą większe. Zaburzenia odżywiania się częste - dotyczą one około 5% młodych kobiet i dziewcząt. Istnieją trzy główne kategorie zaburzeń odżywiania się: anoreksja (anorexia nervosa), bulimia (bulimia nervosa) i jedzenie napadowe (binge eating disorder).

Anoreksja

Anoreksja głównie dotyczy nastolatek. Głodzą się one, aż do stopnia znacznego wychudzenia, ponieważ wydaje im się, że mają nadwagę. Diagnoza anoreksji zwykle łączy się ze stwierdzeniem, że pacjent(ka) głodzi się specjalnie i  jej (go) waga wskazuje na niedożywienie. Pomimo, że pacjent(ka) wygląda na wychudzoną jest  ona przekonany(a), że musi nadal się odchudzać. Głodzą się więc one, mimo odczuwania przemożnego głodu i bólu. Stan permanentnego wygłodzenia wzmaga zniekształcenia postrzegania świata. W rezultacie osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba wygłodzona może postrzegać się za grubasa i być przerażona perspektywą przytycia. Może też odczuwać dramatyczny wstyd przed jedzeniem przy innych osobach i wykształcić dziwaczne rytuały związane z tym co i w jaki sposób je. Anoreksja jest bardzo groźnym zaburzeniem, ponieważ często prowadzi do wyniszczenia organizmu i utraty funkcji rozrodczych (brak menstruacji u kobiet). Może też prowadzić do długotrwałych uszkodzeń układu pokarmowego i rozrodczego. Nie leczona anoreksja może być chorobą śmiertelną (do 10%).

Leczenie anoreksji polega na psychoterapii. Jest to bardzo trudny proces ponieważ pacjent(ka) wie, że wyleczenie oznacza przytycie, a tego obawia się najbardziej na świecie. Za wszelką cenę więc zaprzecza chorobie i sabotuje próby poddania się leczeniu. Czasami  udaje się wykryć chorobę wcześnie, gdy stan fizyczny jeszcze nie stanowi zagrożenia. Wtedy można rozpocząć leczenie - czyli psychoterapię. Niestety, często w momencie diagnozy osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba już jest wychudzona. Wtedy te młode osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) często muszą być poddane hospitalizacji wbrew własnej woli. Aby zapobiec głodowej śmierci, w szpitalu często muszą być przymusowo karmione i pilnowane. Ponieważ  wygłodzenie prowadzi do szeregu komplikacji fizycznych (układ krwionośny, kostno-szkieletowy, pokarmowy, rozrodczy, hormonalny itd.), leczenie zazwyczaj rozpoczyna się hospitalizacją i szczegółowymi badaniami wszystkich fizycznych skutków anoreksji, które mogą zagrażać życiu. Następnie, często przez cały okres terapii, lekarze zaangażowani w leczenie fizycznych skutków anoreksji monitorują stan fizyczny pacjentki leczonej przez psychoterapeutę.

Bulimia

Bulimia, znacznie częstsza od anoreksji, dotyczy głównie młodych osób dorosłych. Również podejmują one próbę odchudzenia się poprzez głodzenie się, lecz próby te są zakłócane nagłymi napadami żarłoczności. Organizm  doprowadzony do ostateczności poprzez głodówkę powoduje zniekształcenie postrzegania procesu jedzenia i wrażenia sytości.  W rezultacie na codzień głodująca osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba na 'chwilę' kompletnie traci kontrolę na jedzeniem i zjada wszystko co znajdzie się w zasięgu jej oka i dłoni. Napady takie są poza kontrolą tych osób i są przyczyna wielkiego cierpienia. W końcu osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) te, podobnie jak anorektyczki, bardzo boją się przytyć. Napady obżarstwa są dramatyczne i desperackie,  osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) często nie moga się zatrzymać, aż do momentu gdy zjedzą całe dostępne jedzenie. Niekiedy są to ogromne ilości jedzenia. Często też napad taki może obejmować produkty niezdatne do jedzenia np. bulimiczka może połykać surowy makaron czy ryż, albo pochłaniać głęboko zamrożone produkty raniąc i niszcząc przy tym przełyk i układ pokarmowy. Po takim niekontrolowanym napadzie, osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba jest przerażona, że przytyje i stara się pozbyć wszystkiego, co zjadła. W tym celu bulimiczki wywołują wymioty, przeczyszczają się, głodzą lub ćwiczą do upadłego.

Bulimia nie jest tak widoczna dla otoczenia jak anoreksja, ponieważ waga pacjentek zwykle pozostaje w okolicach normy, a napady i sesje 'oczyszczania' trzymają one w głębokiej tajemnicy. Podobnie jak anoreksja, bulimia jest groźnym zaburzeniem prowadzących do komplikacji fizycznych, poważnej nierównowagi hormonalnej i elektrolitowej i uszkodzeń układu pokarmowego. Odwodnienie może w skrajnych przypadkach być groźne dla układu krwionośnego i prowadzić do śmierci. Inne fizyczne komplikacje mogą powodować trwałe uszkodzenia układu pokarmowego i zębów. Bulimia bez objawu oczyszczania 'non purging' - skoncentrowana na intensywnych ćwiczeniach fizycznych - jest trudniejsza do diagnozy, często trwa latami i dotyczy zarówno kobiet, jak też coraz częściej młodych mężczyzn.

Podobnie jak w przypadku anoreksji, leczenie polega na psychoterapii. Inaczej niż w anoreksji pacjentci umęczoeni huśtawką nastrojów i emocji, często sami chętnie podejmują decyzje o leczeniu. Nie znaczy to jednak, że proces leczenia jest łatwy.  osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na bulimię mają bardzo jasną motywację: chcą one przerwać napady żarłoczności, czyli dążą do tego, by się bez przeszkód się głodzić! Wyleczenie bulimii też może natomiast oznaczać przytycie, a na to już pacjentki nie mają w sobie zgody, boją się tego podobnie jak anorektyczki. W rezultacie psychoterapia jest długa i trudna i często towarzyszy jej terapia lekami.

Żarłoczność napadowa

Żarłoczność napadowa (binge eating disorder) to najczęstsza forma zaburzeń odżywiania się, która prowadzi do otyłości. Jest ona mało poznana i często bywa w ogóle nie diagnozowana lub lekceważona jako cecha charakteru, słabość woli itp.. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na te zaburzenie podobnie jak bulimicy(czki) zjadają znaczne ilości jedzenia, często w krótkim czasie i starając się ukrywać z napadami przed otoczeniem. Wiele pacjentów relacjonuje jedzenie podobnie jak pacjenci bulimiczni jako chwilową utratę kontroli, która zdarzyła się np. w nocy. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na BED  po napadzie obżarstwa nie głodzą się ani nie nie robią nic by się pozbyć jedzenia. Mają natomiast podobnie jak bulimicy(czki) silne poczucie winy za każdym razem, gdy się objedzą. Są też owładnięte myślami o jedzeniu i czują niemożność kontrolowania spożywanych ilości. Żarłoczność napadowa jest nie tylko przykrym stanem, jest ona groźna, ponieważ uniemożliwia schudnięcie gdy jest ono zalecane z powodów medycznych. Z tych względów osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) cierpiące na to zaburzenie są zagrożone cukrzycą, wysokim ciśnieniem, chorobami serca i układu pokarmowego.

Wspólne mianowniki

Zaburzenia odżywiania przybierają skrajnie odmienne formy – od anoreksji do patologicznego obżarstwa napadowego. Wspólnym mianownikiem jest jednak ściłe powiązanie samooceny z wagą ciała, niska samoocena, nienawiść do własnego ciała, poczucie braku kontroli nad ilością spożywanego jedzenia i sprzeczne emocje na temat siebie. Zaburzenia odżywiania się mogą prowadzić do bardzo ciężkich stanów psychicznych i zaburzeń funkcjonowania organizmu łącznie ze stanami prowadzącymi do śmierci. Dlatego nie wolno ich lekceważyć. Myślenie o tych zaburzeniach jako o wyborze chorych osób, też jest błędne. To nie jest tak, że osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba może po prostu zacząć normalnie się odżywiać. Zazwyczaj zaburzenia te leczone są psychoterapią podczas której osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba zwykle też pozostaje pod nadzorem lekarza, który kontroluje somatyczne aspekty choroby.

Definicja depresji

Depresja jest to stan cechujący się głównie pogorszeniem nastroju, zmniejszeniem energii i aktywności oraz zainteresowań

Jak rozpoznać depresję

Aby zdiagnozować depresję, wyszczególnione wcześniej cechy muszą osiągnąć natężenie istotne klinicznie, ponieważ nie każda depresja jest chorobą psychiczną. Cechy powyższe są najbardziej istotne w rozpoznaniu, lecz nie znaczy to, że jedyne. Podam tu najczęściej zauważane i wymieniane parametry przez chorych w gabinecie – jak depresja są to:
- nastrój smutku, żalu, obojętności - poczucie zmęczenia, utraty energii (nic mi się nie chce, nie mogę ukończyć zaczętej czynności – to depresja)
- izolowanie się od otoczenia, porzucenie zwykłych kontaktów – to też depresja
- brak zainteresowania tym, co zawsze pociągało, a także ważnymi obowiązkami - i tu depresja
- drażliwość, wpadanie w gniew, płaczliwość, frustracja - ciągłe niezadowolenie – wiadomo, depresja
- objawy z ciała: bóle głowy, wzrost lub brak apetytu i wzrost lub spadek wagi, spadek libido
- zaburzenia snu
- w sferze myślenia: poczucie winy - przypominanie sobie dawnych błędów, złych wyborów życiowych, poczucie małej wartości, bezwartościowości własnego życia, brak nadziei, myśli samobójcze, depresjsa
- pogorszenie funkcji poznawczych - niezdolność do skupienia uwagi, wytrwania przy czynnościach wymagających wysiłku intelektualnego.
Zgromadzenie nawet kilku tych cech w odpowiednim nasileniu wystarcza do rozpoznania depresji.

Różnicowanie depresji

Spotykamy różne podziały depresji. Podział, który przytoczę, nie jest podziałem z klasyfikacji międzynarodowych. Służy lepszemu wyobrażeniu różnorodności depresji, w zależności od najwyraźniejszych objawów. Najważniejszym pozostaje wydzielenie depresji reaktywnych i endogennych.

Depresja reaktywna
jest to depresja pojawiająca się w reakcji na niekorzystne wydarzenia życiowe, najczęściej na stratę. Depresję tę charakteryzuje przede wszystkim krótszy czas trwania, mniejsze nasilenie, duża wrażliwość na psychoterapię, wsparcie innych osób.

Depresja endogenna
jest chorobą psychiczną. Może pojawić się w związku z niekorzystnym wydarzeniem życiowym, ale i bez takiego związku. Osiąga nasilenie niewspółmierne do tego wydarzenia. Czas trwania rozciąga się na wiele miesięcy. Wymaga leczenia farmakologicznego - zawsze, czasem szpitalnego. W najcięższych przypadkach psychoterapia nie powoduje zmiany stanu psychicznego. Najważniejszymi cechami tej depresji są spowolnienie, obojętność uczuciowa, myśli o śmierci, spadek masy ciała, zaburzenia snu. Depresja endogenna pojawia się cyklicznie w ciągu życia. Obserwowana jest też w kolejnych pokoleniach.

depresja maskowania
główne objawy są nietypowe, np: bóle głowy, zaburzenia pamięci, zaparcia albo zespół jelita drażliwego ale również zespoły bólowe nerwów obwodowych. Klinicyści wymieniają jeszcze kilka odmian, nie są one jednak przedmiotem tego artykułu.

Myśli samobójcze w depresji

Myśli samobójcze w depresji świadczą o jej krańcowym nasileniu. Zwykle poprzedzają ich wystąpienie myśli rezygnacyjne.
Myśli samobójcze dla człowieka chorego na depresję są często naturalną konsekwencją braku nadziei, niewiary w możliwość rozwiązania trudnych problemów; są w końcu podpowiedzią rozwiązania tychże problemów - czyli uwolnienia się od niemożliwie wydawałoby się ciężkiego życia.
Myśli samobójczych nie da się wyperswadować. Nie da się przekonać chorego na depresję chcącego popełnić samobójstwo, że nie warto, że życie jest piękne itp. Wynika to z braku krytycyzmu u chorego - jest on zdolny oceniać siebie, swoją przyszłość tylko z pozycji depresji.
Wystąpienie myśli samobójczych w depresji zawsze wymaga leczenia farmakologicznego, a czasem leczenia w szpitalu psychiatrycznym - szczególnie, gdy osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba chora mieszka sama lub jest zdana na siebie; tym bardziej gdy sama opiekuje się dziećmi.
Nie zawsze myśli samobójcze są objawem depresji. Depresję zawsze rozpoznaje lekarz biorąc pod uwagę całokształt stanu psychicznego.
Najczęstszą sytuacją, gdy pojawiają się myśli samobójcze, a nie ma depresji, jest zespół abstynencyjny w przebiegu uzależnienia od alkoholu. Myśli samobójcze pojawiają się w zespołach abstynencyjnych z towarzyszącym lękiem, niepokojem, u alkoholików pijących wiele lat (3. lub 4. faza choroby alkoholowej).
Myśli samobójcze przeżywają także osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) z nieprawidłowo ukształtowaną osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) ą. W chwilach trudnych problemów, kłopotów życiowych, doświadczenia deprywacji (pozbawienia dóbr istotnych dla danej osoby) dochodzi do myśli o samobójstwie. Takie myśli wynikają z braku zdolności do prawidłowego czy konstruktywnego przeżywania stresu i są często używane jako wentyl bezpieczeństwa, ucieczka.
Bez względu, czy myśli samobójcze są częścią depresji, czy innego zaburzenia psychicznego, stanowią ryzyko popełnienia samobójstwa.

Jakie są przyczyny depresji

Poprzednie rozdziały pokazały jak złożoną chorobą jest depresja. Pora na pytanie: co jest przyczyną depresji/ dlaczego właśnie ta a nie inna osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba zachorowała na depresję. Przyczyny depresji endogennej wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania OUN (ośrodkowego układu nerwowego) na poziomie komórkowym czy białkowym - są to przyczyny biologiczne. Leki na depresję opracowuje się właśnie dzięki badaniom nad biologicznymi przyczynami depresji. Do przyczyn biologicznych depresji zaliczamy też występowanie tego zaburzenia w kolejnych pokoleniach, lecz nie zawsze - w kolejnej części rozszerzę temat. Nie został odkryty gen depresji, lecz jest kilka miejsc w genomie ludzkim o odrębnej budowie - stwierdzono je u osób chorujących na depresję, porównując z osobami zdrowymi.

Psychologiczne przyczyny depresji
-- negatywny sposób myślenia
-- przyjmowanie winy za nieszczęśliwe sytuacje
-- przekonanie, ze nic mnie dobrego nie spotka
-- wspominanie raczej złych wydarzeń niż szczęśliwych
-- samowzmacnianie się depresji
-- zniekształcenie depresyjne pamięci, wspomnień
-- uległy wzorzec zachowania
-- przeżywanie uczucia skrępowania, lęku i wycofywanie się raczej niż podejmowanie wyzwań
-- odkładanie problemów, nie podejmowanie prób rozwiązania ich
-- błędy wychowawcze
-- kłótnie konflikty w domu
-- zawstydzanie dziecka jako metoda wychowania
-- otwarte faworyzowanie rodzeństwa
-- stawianie wygórowanych wymagań
-- psychiczne znęcanie się, molestowanie seksualne - tzw. zły dotyk
-- błędne koła zachowań i myślenia depresyjnego

Przykłady myślenia depresyjnego:
- izolacja - myślenie, że to inni się ode mnie odsuwają
- szukanie w sobie winy
- brak wiary w siebie
- zniechęcenie, pasywność
- negatywne nastawienie wobec innych
- przekonanie, że prowadzę nieszczęśliwe życie
Wiedzieć trzeba, że rzeczywiste odsuwanie się bliskich pogłębia izolację


Depresja częściej pojawia się u osób cierpiących z powodu chorób somatycznych: choroba wieńcowa, cukrzyca, stan po udarze mózgu, choroba nowotworowa, niedoczynność tarczycy a także w szczególnych okresach życia np. po porodzie, w menopauzie, a w wieku podeszłym bywa także mylona z otępieniem.

Jak leczyć depresję

....Leczenie w zasadzie należy do psychiatry. Nie ma oczywiście przciwskazań, aby leczenie średnio nasilonych, niepowikłanych zespołów depresyjnych należało do lekarzy rodzinnych.
Leki przeciwdepresyjne należy przyjmować ściśle według wskazań lekarskich. Przerywanie terapii może doprowadzić do nieskuteczności leku po jego powtórnym włączeniu. Nie należy mieszać leków z alkoholem. Leczenie depresji powinno trwać 6-9 miesięcy od uzyskania poprawy; jest jednak ustalane indywidualnie dla każdego przypadku. Ważne: leki przeciwdepresyjne zaczynają działać po pewnym czasie od startu kuracji.

Psychoterapia

Najskuteczniejsza terapią w depresji jest psychoterapia poznawczo - behawioralna (CBT) oraz psychoterapia psychodynamiczna

Celem CBT jest:
- zmiana negatywnych wzorców myślowych
- zmiana destruktywnych zachowań (uległość, wycofywanie)
- uczenie się komunikacji (asertywność)
- poszukiwanie, rozwijanie mocnych stron
- trening rozwiązywania problemów
- regulowanie uczuć

Pomoc sobie w depresji

Depresja jest uleczalna.
Depresja jest chorobą; gdy chorujesz udajesz się do lekarza i przyjmujesz zapisane leki. Przychodzisz na kontrole. Lekarz prowadzący Cię bierze odpowiedzialność za Twoje leczenie - reszta zależy od Twojej współpracy z nim.
Alkohol nie jest lekarstwem na smutek. Z czasem pogłębi depresję albo popadniesz w uzależnienie.
Ważne decyzje odłóż na później.

A co i jaka pomoc dla DDA

Coraz więcej mówi się i pisze o terapii dla dorosłych dzieci alkoholików, a oferta pomocy psychologicznej dla nich jest coraz bogatsza. Jak z niej korzystać?

Pomoc psychologiczna dla DDA może mieć charakter samopomocowy lub profesjonalny. W pierwszym przypadku praca nad zmianą odbywa się w gronie samych DDA, w drugim – w oparciu o pomoc specjalisty: psychoterapeuty prowadzącego spotkania. A oto dostępne w Polsce formy pomocy, z której mogą skorzystać DDA.

1. Fora dyskusyjne
Jeśli niedawno zetknąłeś się z tematem DDA i zastanawiasz się, czy dotyczy on ciebie, najprościej możesz rozwiać swoje wątpliwości przeglądając materiały zamieszczone na licznych stronach internetowych i uczestnicząc w dyskusjach na forach. Na www.dda.pl czy www.dda.charaktery.eu znajdziesz mnóstwo informacji o tym, kim są DDA, jakie mają problemy i jakie objawy wymagają specjalistycznej pomocy. Rozmawiając z innymi użytkownikami portali, możesz się dowiedzieć, gdzie szukać pomocy i jaka jej forma okazała się skuteczna dla osób z problemami podobnymi do twoich.

2. Samopomoc
Ideą grup samopomocowych jest wzajemne podnoszenie się na duchu osób, które mają ten sam problem. Podczas spotkania opowiadają, jak sobie radzą z danym problemem albo z czym sobie nie radzą. Takie spotkanie spełnia kilka funkcji. Po pierwsze, pozwala zobaczyć, że nie jesteś sam z tym problemem – często skrywanym, wstydliwym. Po drugie, możesz wreszcie o swoim problemie z kimś porozmawiać – z kimś, kto cię rozumie, bo przeżywa lub przeżywał coś podobnego. Jeśli z czymś jest ci trudno, możesz posłuchać, jak inni już poradzili sobie z podobną trudnością i być może to cię zainspiruje do znalezienia własnego rozwiązania. Zwykle spotkania grup samopomocowych mają charakter wspierający: zmniejszają niepokoje, a wzmacniają motywację do zmiany i lepszego radzenia sobie. Inni uczestnicy poprzez swoją obecność i przykład pozwalają docenić to, co już zrobiłeś i dostrzec, co jeszcze przed tobą, abyś ostatecznie rozwiązał swoje problemy. 

Grupy samopomocowe mają zwykle stały czas spotkań (1–2 godziny) i rytm (ten sam dzień tygodnia, stała godzina rozpoczynania, to samo miejsce). Informacje o nich można znaleźć na forach dyskusyjnych oraz w punktach konsultacyjnych czy ośrodkach oferujących terapię DDA. Zazwyczaj w grupie uczestniczy kilka lub kilkanaście osób.

Szczególnym rodzajem grupy samopomocowej są mityngi DDA. Podobnie jak mityngi dla osób uzależnionych (AA dla alkoholików czy NA dla narkomanów), mityngi DDA koncentrują się na realizacji programu 12 Kroków. Na każdym spotkaniu rozmowa toczy się wokół przerabianego danego dnia kolejnego kroku, a przejście pełnego programu ma na celu rozwój wewnętrzny – od problemu, jakim jest powracające przeżywanie poczucia krzywdy w kierunku stania się wobec siebie troskliwym Rodzicem, a w efekcie szczęśliwym i zaspokajającym swoje potrzeby Dorosłym. 

3. Terapia
Pomoc profesjonalna dla DDA oferowana jest w formie indywidualnych sesji lub terapii grupowej. Terapia to praca nad zmianą. Jej celem jest zmiana myślenia, sposobu przeżywania oraz zachowania. Metody, jakimi jest to osiągane, zależą od wykształcenia terapeuty i podejścia teoretycznego, w jakim pracuje. Po wstępnych konsultacjach terapeuta wspólnie z zainteresowanym ustala optymalną formę pracy.

Osobiści uważam, że najbardziej efektywna jest terapia grupowa, choć ta propozycja budzi często sprzeciw pacjentów. Negatywne przeżycia w rodzinie, która jest pierwszym doświadczeniem bycia w grupie, mogą sprawić, że nie czujemy się dobrze w sytuacjach grupowych. Paradoksalnie oznacza to, że w grupie szybko pojawiają się wyuczone w rodzinie wzorce zachowań, a wraz z nimi stary sposób myślenia i przeżywania. Wówczas można go stosunkowo szybko zauważyć i skorygować, ucząc się nowych – skutecznych zachowań, które pozwolą nam poczuć się dobrze nie tylko w grupie osób obcych, ale przede wszystkim w naszych dorosłych relacjach z bliskimi.

Jeśli masz wątpliwości, czy dobrze będziesz się czuł w grupie terapeutycznej, możesz to sprawdzić,  idąc na spotkanie grupy samopomocowej (co prawda pracują one inaczej, ale spotkasz tam osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) z podobnymi problemami). Jeśli poczujesz się dobrze na takim spotkaniu, jest duża szansa, że podobnie będzie na terapii. 

Psychoterapia grupowa realizowana jest w małych grupach, liczących zwykle do 12 osób. Uczestnicy rozmawiają o swoich problemach, ucząc się je rozumieć i rozwiązywać. Wzajemne zaufanie sprzyja rozwojowi otwartości i odwadze poruszania coraz trudniejszych tematów. Relacje oraz zasady grupowe pozwalają skorygować wyniesione z domu nastawienie wobec innych.

Pierwszym etapem terapii osób, które miały trudne doświadczenia w dzieciństwie, jest odbudowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania do ludzi i do siebie – do tego, co przeżywam i jak to rozumiem. Następnym etapem jest przepracowanie trudnych doświadczeń, a ostatnim – nabycie umiejętności związanych z rozwojem własnym i swoich relacji z otoczeniem.

Trudnością w terapii grupowej może być dla DDA zaufanie innym, bo w dzieciństwie nie czuły się bezpieczne. Poczucie bezpieczeństwa to jedna z podstawowych potrzeb dziecka, związana z przewidywalnością reakcji innych ludzi na wysyłane do nich sygnały oraz z zaufaniem, że będą na nie reagowali adekwatnie i życzliwie. W rodzinach dysfunkcyjnych reakcje dorosłych są zwykle nieprzewidywalne dla dziecka (za te same zachowania może być chwalone lub karane) albo nieadekwatne (np. awantura o ocenę dobrą na świadectwie zamiast celującej). W efekcie dziecko uczy się nie ufać innym, nie wierzy, że są ludzie gotowi odpowiadać na jego potrzeby i że potrafią zrozumieć to, co przeżywa. W życiu dorosłym wyraża się to w byciu ostrożnym i powściągliwym w kontaktach z innymi, unikaniu bliższych relacji lub zwierzeń czy pokazywania, co naprawdę czuję lub myślę. To utrudnia relacje, a równocześnie przeszkadza w skorygowaniu tych złych nawyków. W efekcie DDA często utwierdzają się w przekonaniu, że świat jest tak urządzony, iż ludziom nie należy ufać. Jak zatem zaufać terapeucie, jak zaufać grupie? Pierwszy etap terapii zwykle pozwala rozpoznać, w jaki sposób wzorce wyniesione z domu rodzinnego wpływają na nasze aktualne zachowania. W grupie od razu to widać. Opowiadając o tym, co czujemy i co myślimy na spotkaniu grupy terapeutycznej, doskonale uświadamiamy sobie, jakie wzorce się w nas uaktywniają i zaczynamy rozumieć, skąd się wzięły. Kiedy DDA zaczynają rozumieć siebie, oglądając siebie w interakcji z innymi członkami grupy, powoli pojawia się otwartość i zaufanie, przynajmniej do osób tworzących grupę. Z biegiem terapii zostanie ono zgeneralizowane na inne relacje z bieżącego życia. Ten etap zmiany może być realizowany nie tylko w grupie terapeutycznej, ale także poprzez udział w grupach samopomocowych.

Kiedy uczestnicy grupy poczują się bezpiecznie, szybko ujawniają się silne reakcje emocjonalne, zazwyczaj wynikające ze wspomnień, które zostały wstępnie ożywione w pierwszym etapie przyglądania się doświadczeniom z dzieciństwa. Na tym etapie pracy zmiana wymaga zanurzenia się we wspomnieniach i związanych z nimi emocjach oraz zrozumienia siebie w tamtych traumatycznych sytuacjach. 

W ostatnim etapie terapii uczestnicy odbudowują swoje kontakty z otoczeniem i ze sobą, rozwijając umiejętności, których z różnych powodów nie nabyli w dzieciństwie ani w życiu dorosłym. Uczą się między innymi rozwijać swoje poczucie wartości, budować konstruktywne relacje, stawiać zdrowe granice. W niektórych programach terapeutycznych ten etap realizowany jest w formie odrębnych treningów rozwojowych.

Wśród osób pracujących nad tym samym problemem zmiana dokonuje się łatwiej i szybciej. Niekiedy jednak dorosłe dzieci alkoholików nie mają możliwości uczestniczenia w terapii grupowej lub z jakichś względów wskazana jest terapia indywidualna. Wówczas proces zmiany może przebiegać podobnie jak w terapii grupowej lub być zaplanowany i ściśle dopasowany do potrzeb indywidualnych. Zwykle terapeuta przedstawia taką propozycję i wspólnie z pacjentem decyduje, czy ten plan będzie rzeczywiście realizowany.

Terapia jest polecana osobom, które mają wyraźne problemy w funkcjonowaniu. Jeśli terapeuta nie stwierdza żadnych problemów, a ktoś czuje, że jest DDA i chce przyjrzeć się swojemu funkcjonowaniu, można skorzystać z biblioterapii lub treningów psychologicznych.

5. Treningi psychologiczne
Treningi psychologiczne to zajęcia grupowe prowadzone w małych grupach o stałym składzie, ukierunkowane na rozwój konkretnych umiejętności – regulacji uczuć (trening relaksacyjny), asertywnego radzenia sobie w relacjach (trening asertywności), budowania relacji, które zaspokajają nasze potrzeby (trening umiejętności interpersonalnych). Praca w grupie treningowej wymaga pokonania własnych lęków, ale zajęcia są prowadzone w taki sposób, by mogły z nich korzystać nawet osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) bardzo nieśmiałe. Zwykle udział w grupie poprzedza spotkanie konsultacyjne z terapeutą. 

3.

Psychoterapia: mały leksykon. Co? Kto? Jak? i z czyim wysiłkiem?
Co to jest psychoterapia, kim jest psycholog

Psychoterapia pomaga pokonać napięcie emocjonalne i pozbyć się uporczywych zachowań oraz niektórych fizycznych dolegliwości. Przede wszystkim dodaje siły i roztropności w podejmowaniu życiowych ról i decyzji. Nauka mówi, iż wiele ‘problemów’ wynika z ludzkich emocji. Terapia psychodynamiczna jest metodą leczenia skupioną na emocjach. Chodzi o emocje w relacji z innymi lub emocje powstające przy próbach odpowiadania na egzystencjalne pytania o sens życia, śmierć, samotność itp. Dlaczego relacje i egzystencjalne pytania powodują często niezrozumiałe napięcie emocjonalne? - bo w ludzkim ciele i mózgu emocje działają na zupełnie innych zasadach niż myśli. Koncepcja emocji obecna w naszej kulturze od starożytności mówi, iż serce i rozum to dwa oddzielne światy. Dlatego właśnie emocje są przede wszystkim strefą dosyć chaotyczną i trudną do zrozumienia, czy też ‘objęcia rozumem’. Szczególnie trudne jest ogarnięcie rozumem własnych przeżyć, w trakcie gdy się rozgrywają - gdy ‘jesteśmy w emocjach’. Gdy emocje są zbyt silne, nie możemy ich zrozumieć. Gdy są słabe bardzo często nie zostają przez człowieka ‘zauważone’, a jeśli je widać – rzadko bywają ‘docenione’. Gdy tak się dzieje, ludzie nie realizują swoich pragnień, robią wiele ‘wbrew sobie’, lub też nie rozumieją swoich działań i motywacji. Emocje pozostają niejednokrotnie niezrozumiane, czasem są też niechciane i niewygodne.

Czy i kiedy terapia albo pomoc psychologa, pomoc psychologiczna?

Zwrócenie uwagi na własne życie emocjonalne nadaje więcej sensu własnym niezrozumiałym uprzednio zachowaniom, pragnieniom i lękom. Zrozumienie zaś tego co wywołuje emocje ‘osłabia’ ich siłę, bo pomaga łatwiej kontrolować ich skutki, lub pozwala ‘pogodzić’ się z nimi. Na przykład zrozumienie, dlaczego irytuje mnie koleżanka z pracy, może pomóc reagować na jej zaczepki w sposób bardziej opanowany. W rezultacie, mimo, że będę na nią zła, to nie będę o tym nieustannie myśleć. W końcu, wielu trudnych emocjonalnie sytuacji można uniknąć. Wiedza o tym, czego pragniemy pozwala nam podejmować trafniejsze wybory: nie angażować się w ludzi, którzy nas męczą, nie spędzać czasu na nie lubianych czynnościach. Psychoterapia ucząc czytania własnych emocji pozwala ustalić jak chcemy żyć, daje siłę aby zacząć realizować własne cele. 

Zwrócenie się do psychologa i psychoterapeuty, podjęcie terapii, rozmowa z psychologiem?

Psychoterapia polega na rozmowie z terapeutą. Czasami, gdy napięcie emocjonalne wynika z bardzo konkretnego zdarzenia: straty bliskiej osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) czy kłopotów w pracy, wsparcie psychologa może przynieść ulgę nawet po kilku spotkaniach. Większość emocjonalnych problemów jednak ma zwykle długą historię i też proces pozbywania się ich jest długotrwały. Zwykle pacjent opowiada o różnych zdarzeniach i bliskich osobach, a terapeuta uczy pacjenta obserwować własne emocje i opisywać je. Dla wielu osób nie jest to łatwe zadanie i bardziej przypomina żmudne ćwiczenie kondycji fizycznej lub naukę obcego języka niż ‘bycie leczonym’. Dla osiągnięcia rezultatów, potrzebne są zazwyczaj bardzo regularne spotkania, które zwykle trwają 50min. W tzw. terapii grupowej w sesji może uczestniczyć wiele nie znających się osób – taka grupowa rozmowa trwa zwykle 1 i pół godziny podobnie jak sesja rodzinna, w której uczestniczy para lub cała rodzina. Terapeuta służy ekspertyzą i daje wskazówki lepszych reakcji na trudne sytuacje życiowe, natomiast nic nie może zdziałać ‘na siłę’ - powodzenie zależy w dużym stopniu od wysiłku pacjenta.

Psychoterapeuta, kto oferuje pomoc psychologiczną, psycholog, fachowa pomoc psychologa

Psychoterapeuta to osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba wykształcona w tym kierunku. Zarówno w Polsce jak w Europie (oczywiście w Białymstoku tak samo) jest to zazwyczaj psychiatra lub psycholog, który kończy podyplomowe szkolenie z psychoterapii, które między innymi obejmuje staże kliniczne oraz własną psychoterapię. Następnie przez wiele lat terapeuta pracuje ‘pod superwizją’ – jego praktyka jest ściśle nadzorowana, a jakość prowadzonej terapii regularnie sprawdzana. Psychoterapeuta, podobnie jak każdy lekarz jest objęty zasadą „primum non nocere” (przede wszystkim nie szkodzić) oraz bardzo ścisłą tajemnicą zawodową. Nie ujawnia powierzonych sobie tajemnic żadnym innym osobom, prócz superwizora. Przed wymiarem sprawiedliwości przysięga jest zawieszona jedynie w przypadkach zagrożenia życia. Nawet w sytuacjach dyskusji naukowych psychoterapeuta nie ujawnia szczegółów, które pozwoliłyby zidentyfikować konkretną osobę. Psychoterapeuta to osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba specjalnie wykwalifikowana i objęta szeregiem regulacji. 

Pomoc psychologiczna online (przez psychologa w Białymstoku)

Rosnąca liczba forów internetowych czy poradni online (przez psychologa w Białymstoku) nasuwa pytanie: co sprawia, iż ludzie boją się, wstydzą tradycyjnych wizyt u psychologa? Na pewno trudne jest mówienie, podczas bezpośredniego kontaktu, o intymnych sprawach, problemach, komuś zupełnie obcemu. Szczególnie, gdy jest się osobą skrytą, mającą problemy w kontaktach z ludźmi. Dlatego coraz częściej właśnie w internecie ludzie poszukują pomocy. Tam w końcu nie muszą się konfrontować z nikim twarzą w twarz. Mogą o sobie powiedzieć dokładnie tyle, ile chcą, mogą zwierzyć się z najbardziej wstydliwych problemów. To właśnie przemawia na rzecz pomocy online (przez psychologa w Białymstoku). Zanim jednak przejdę do omawiania zalet i wad takiego rozwiązania chciałabym omówić specyfikę takiej pomocy. Pomoc psychologiczna w internecie funkcjonuje w co najmniej kilku formach tj. fora internetowe, internetowe grupy wsparcia, strony udzielając informacji dotyczących poszczególnych zaburzeń psychicznych, ja jednak skupię się głównie na psychologicznych poradniach online (przez psychologa w Białymstoku) oraz na forach internetowych o tematyce psychologicznej. 

W internecie funkcjonuje co najmniej kilka dużych forów internetowych. Są one najczęściej podzielone na grupy tematyczne tj. depresja, nerwica lękowa, nerwica natręctw, PSTD i inne. W każdym z tych działów znajduje się po kilkadziesiąt tematów, próśb o pomoc, o wsparcie. Wiele osób opowiada o swoich dolegliwościach związanych z chorobą, branych lekach, ilościach hospitalizacji. Przeglądając wątki natrafić można na bardzo osobiste wyznania dotyczące m.in. przemocy w rodzinie, alkoholizmu, prób samobójczych czy homoseksualizmu. Wiele osób pisze, iż tylko tu mogą powiedzieć o tym o czym wstydzą się powiedzieć komuś innemu, rodzinie, przyjaciołom, psychologowi. Na takich forach często są także "miejsca" gdzie można zapytać o coś psychologa, poprosić go o pomoc. Najczęściej w formie e-maila lub wpisu bezpośrednio na forum. 

Wielka liczba tego rodzaju stron internetowych oraz coraz większa ilość pojawiających się wirtualnych poradni psychologicznych nasuwa pytanie, czemu ten sposób pomocy wydaje się tak wielu osobom atrakcyjniejszy od tradycyjnych? Analizując wypowiedzi szukających pomocy osób, można dojść do wniosku, iż pierwszym powodem jest po prostu anonimowość "tu, na forum, dobrze mi się pisze o swoich problemach, ale nie wyobrażam sobie usiąść naprzeciw psychologa i szczerze opowiadać o tak wstydliwych sprawach". Anonimowe pisanie o problemie sprzyja otwartości, szczerości, na którą na pewno trudniej się zdobyć rozmawiając twarzą w twarz. 

Drugi powód, dla którego pomoc online (przez psychologa w Białymstoku) jest tak popularna, jest jej dostępność. Wiele osób wspomina, iż mają trudność z dostępem do profesjonalnej pomocy tj. psychologa czy psychoterapeuty, ponieważ mieszkają w małych miejscowościach i nie są w stanie dojeżdżać do poradni w większym mieście. Jest to także dobre rozwiązanie dla osób mieszkających za granicą, mających problemy z obcym językiem, dla osób niepełnosprawnych, osób pracujących do późna, czy opiekujących się małym dzieckiem. Wystarczy tylko mieć komputer i Internet, by znaleźć odpowiedź na dręczące pytania, czy by po prostu komuś się wyżalić. Pomoc można uzyskać dokładnie wtedy, kiedy jest taka potrzeba. Wiele poradni wychodzi na wprost oczekiwaniom pacjentów i oferuje elastyczne dostosowanie do potrzeb Kto szuka pomocy (w Białymstoku) a. 

Zaletą pomocy online (przez psychologa w Białymstoku) są także kwestie finansowe, pomoc psychologiczna na forach internetowych jest zazwyczaj bezpłatna, wirtualne poradnie również mają przystępne ceny. 

Terapeuci działający online (przez psychologa w Białymstoku) podkreślają, iż samo pisanie jest aspektem terapeutycznym (osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba może przeczytać to, co napisała i to, co napisał terapeuta ile razy chce, zastanowić się nad tym itp.), a także zwerbalizować istotę problemu. osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba czytająca opis własnego problemu ma szansę obiektywnie i z dystansem spojrzeć na własną sytuację. Takie pisanie jest także stopniowym oswajaniem się z kontaktem terapeutycznym. 

Popularyzacja tego rodzaju pomocy sprawiła, iż zaczęto to zjawisko badać. Naukowcy w Białymstoku (cha, akurat...) badali skuteczność internetowej terapii depresji i ataków paniki. Okazało się, iż prowadzona za pomocą Internetu kognitywna behawioralna terapia jest równie skuteczna jak tradycyjna. U pacjentów z depresją znaczenie miał czas zaczęcia terapii. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) z krótką historią choroby i małym jej nasileniu odniosły więcej korzyści dzięki pomocy online (przez psychologa w Białymstoku), w porównaniu z osobami o długiej historii choroby i jej głębokim nasileniu. Badania wykazały, że dzięki pomocy online (przez psychologa w Białymstoku) wyleczonych zostało 15% wszystkich chorych na depresję oraz 4% cierpiących na ataki paniki. 

Także badania brytyjskie potwierdzają, iż leczenie depresji online (przez psychologa w Białymstoku) jest bardzo skuteczne. Badaniu poddano 300 osób. Doktor David Kessler z Uniwersytetu w Białymstoku część chorujących na depresję osób biorących udział w doświadczeniu poddał internetowym konsultacjom ze specjalistą. Każde z dziesięciu indywidualnych spotkań trwało godzinę. Pozostałe osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) zostały skierowane do lekarza. Po czterech miesiącach okazało się, że internetowa kognitywna terapia behawioralna okazała się skuteczniejsza od tradycyjnych wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. Pacjenci po konsultacjach w sieci częściej deklarowali, że symptomy choroby ustąpiły. Uzyskane wyniki świadczyły o bardzo dużej skuteczności terapii przez internet. Według psychologa, siła internetowej terapii polega na tym, że wszystko zostaje zapisywane. Dzięki temu można dokładnie wczytać się i przemyśleć poradę. 

Przy wielu zaletach pomocy online (przez psychologa w Białymstoku) nie sposób jednak wspomnieć o wadach tego rozwiązania. W psychologicznej terapii bardzo ważnym aspektem jest bezpośredni kontakt, gesty, mimika, ton głosu - tego jednak brak podczas rozmów na forum, choć niektóre internetowe poradnie starają się rozwiązać ten problem i oferują rozmowy z użyciem kamery internetowej. Korzystając z pomocy online (przez psychologa w Białymstoku) często nie możemy być do końca pewni, czy osoba, z którą rozmawiamy, jest tą za kogo się podaje, dlatego też nie zawsze wiemy czy "pomoc" udzielona nam prze internet (dotyczy to szczególnie wypowiedzi na forach internetowych, które zamiast pomóc mogą wprost zaszkodzić) jest pomocą profesjonalną. Strony oferujące tego typu usługi zapewniają o swoim doświadczeniu, wykształceniu w danej dziedzinie itd., jednak osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba korzystająca nie ma do końca gwarancji, że to wszystko to prawda. 

Dla niektórych osób problemem może być forma takiej pomocy. Ponieważ pisanie e-maili opisujących dany problem wymaga jednak pewnego wglądu, umiejętności werbalizacji własnych stanów i uczuć. W przypadku słowa pisanego jest również dużo większe ryzyko nieporozumienia, nieadekwatnego zrozumienia tego, co autor chciał przekazać. 

Analizując wady i zalety internetowej pomocy psychologicznej warto wspomnieć także o formach takiej pomocy. Pomoc psychologiczną online (przez psychologa w Białymstoku), można uzyskać w dwóch formach: komunikując się synchronicznie tzn. rozmowa prowadzona jest w czasie rzeczywistym np. przez wideorozmowę czat lub inne komunikatory lub asynchronicznie tzn. osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba kontaktuje się za pomocą e-maili. Każda z tych form kontaktu ma swoje wady i zalety, dlatego warto również ten aspekt wziąć pod uwagę decydując się na skorzystanie z tego rodzaju pomocy. Jeśli ktoś analizując jakiś problem, potrzebuje długiego namysłu, poświęcenia danemu zagadnieniu więcej czasu, lepszym rozwiązaniem będzie dla niego kontakt poprzez e-mail. Natomiast jeśli chce mieć poczucie "normalnej" rozmowy i chcę uzyskać odpowiedzi na swoje pytania od razu, powinien skorzystać z formy synchronicznej. 

Warto również wspomnieć iż na wielu portalach psychologicznych podkreślane jest iż pomoc online (przez psychologa w Białymstoku) nie jest wskazana dla niektórych odbiorców. Taka terapia nie jest wystarczająca w przypadku chorób i zaburzeń psychicznych (gdzie często konieczna jest terapia farmakologiczna), paradoksalnie dla osób mających poważne trudności z kontaktem społecznym, ponieważ takie osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) jeszcze bardziej będą się zamykać na bezpośredni kontakt. Pomoc online (przez psychologa w Białymstoku) w tym przypadku będzie dobra w początkowej fazie terapii. Z tradycyjnych form pomocy powinny również skorzystać osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) z tendencjami samobójczymi, zagrażające bezpieczeństwu innych, przeżywające poważny kryzys. 

Na zakończenie chciałabym również opisać, na co powinna zwrócić uwagę osoba, która chce skorzystać z tego typu pomocy. Korzystając zarówno z forów internetowych jak i z poradni psychologicznych pamiętajmy o bezpieczeństwie naszych danych osobowych, szczególnie tyczy się to forów. Nie podawajmy osobom poznanym na forum swoich danych, adresu itd. Szukając pomocy psychologicznej trzeba zwrócić uwagę na informacje, jakie podaje o sobie specjalista na danej stronie internetowej są to m.in. wykształcenie (czy jest psychologiem, psychiatrą czy psychoterapeutą), doświadczenie, specjalizacja (czym ta osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba głównie się zajmuje np. pracuje w poradni małżeńskiej). Decydując się na pomoc online (przez psychologa w Białymstoku), trzeba także pamiętać o dokładnym zapoznaniu się z cennikiem usług. Ile kosztuje godzina rozmowy np. na skype'ie, jak długo trzeba czekać na odpowiedź na e-mail, czy można odwołać umówioną sesję, jeśli tak to z jakim wyprzedzeniem itd. Są to kwestie pozwalające uniknąć wielu niedomówień i nieprzyjemności. 

Chciałabym także przytoczyć analizę ankiety na specjalistach prowadzących psychoterapię przez internet, przeprowadzonej przez Kalinowską. W grupie 21 osób, które wypełniły ankiety, prawie trzy czwarte to kobiety. Średni wiek badanych to 35 lat, wszyscy posiadali wyższe wykształcenie, ale niekoniecznie psychologiczne. Wszyscy badani oprócz tego rodzaju pracy deklarowali pracę w tradycyjnym gabinecie psychoterapeutycznym. Większość badanych miała roczne lub krótsze doświadczenie w pracy online (przez psychologa w Białymstoku). Niepokojącym sygnałem było jednak to, iż 70% badanych nie stosowała "żadnych zabezpieczeń przepływu informacji pomiędzy terapeutą a Kto szuka pomocy (w Białymstoku) em"! 

W dzisiejszych czasach nie da się uniknąć komputeryzacji, także w takich dziedzinach jak psychologia. Różnego rodzaju fora i poradnie

psychologiczne są źródłem pomocy i wsparcia dla wielu osób. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) samotne, mieszkające w małych miejscowościach, osoby, które w swoim otoczeniu nie mają się do kogo zwrócić o pomoc, taką pomoc uzyskują właśnie przez internet. To właśnie w "sieci" mogą zwierzyć się komuś ze swoich problemów czy lęków a także otrzymać praktyczne informacje gdzie zgłosić się po pomoc, znaleźć dobrego terapeutę. Mimo iż takie rozwiązanie ma wiele plusów trzeba także pamiętać, iż na osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) decydujące się na takie rozwiązanie czyha pokusa celowego unikania kontaktu z ludźmi, a tym samym pogłębienie problemu takich kontaktów. Ten rodzaj pomocy nie będzie także wystarczający dla wszystkich m.in. dla osób z próbami samobójczymi lub w poważnych kryzysach. osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) korzystające z pomocy online (przez psychologa w Białymstoku), szczególnie tyczy się to rozmów na forum, muszą pamiętać o bezpieczeństwie swoich danych osobowych a także o by zachować dystans do informacji i porad uzyskiwanych w internecie. W końcu ktoś podający się za psychologa wcale nie musi nim być, pamiętać o tym należy szczególnie w przestrzeni wirtualnej gdzie takie podszywanie się za kogoś jest ułatwione. 

Terapia par - czego oczekiwać, na co się nastawić?

Pierwsza sesja

Pierwsze spotkanie z parą /dla psychologa i psychoterapeuty w Białymstoku/ trudno nazwać terapią, może raczej konsultacją. Służy ono temu by zapoznać terapeutę z Wami jako parą /dla psychologa i psychoterapeuty w Białymstoku/. Będziecie więc proszeni by opowiedzieć o swoim związku, pokrótce o jego historii. Każde z Was zostanie zachęcone by podzieliło się tym, jak widzi problem, który Was sprowadza. Terapeuta poobserwuje to, jak się względem siebie zachowujecie, jak się komunikujecie. Dopyta o różne ważne sprawy, by lepiej rozumieć Waszą sytuację. Może poprosić o wypełnienie jakiejś ankiety. Zapyta również o oczekiwania, jakie Was tu przywiodły.

Rozmowa o oczekiwaniach to bardzo ważna część sesji, zarówno tej pierwszej, jak i kolejnych, bo temat ten może powracać. Czasem parom nie jest łatwo odpowiedzieć jednoznacznie i konkretnie, ale ta część rozmowy ma znaczenie dla wszystkich jej uczestników. Bywa tak, że oczekiwania partnerów różnią się na tyle diametralnie, że trudno ustalić wspólny cel dalszej pracy. Kolejne spotkania będą więc wracać do negocjowania i ustalania oczekiwań, celu do jakiego para jest w stanie wspólnie dążyć. Zobrazowaniem takiej trudności jest sytuacja, gdy jedno z pary chce odejść a drugie ratować związek. Co ma wobec takich deklaracji zrobić terapeuta? Nie jest w stanie jednocześnie pracować w kierunku połączenia i rozłączenia. Może więc jedynie pobudzać pytaniami czy propozycjami ćwiczeń do oglądania tego dylematu. Nie może natomiast naciskać na żadną z opcji, podejmować decyzję za partnerów, mówić co powinni zrobić, co jest lepsze. Prywatne przekonania i światopogląd terapeuty nie powinny w żaden sposób nadawać tonu ani kierunku Kto szuka pomocy (w Białymstoku) om – to jest wbrew etyce.

Zazwyczaj na 1-szej sesji terapeuta wyjaśni też, na jakich zasadach pracuje: jak często mielibyście się spotykać, jakie długie będą te sesje, jak regulujecie kwestię odpłatności, czy ma w zwyczaju zapraszać pary do pracy pomiędzy sesjami (jakiś rodzaj zadań domowych), czy umawiacie się na pracę we troje (Wy i terapeuta), albo w czworo (Wy i dwoje terapeutów), czy może zdarzyć się tak, że każde z Was spotka się na sesjach indywidualnych z terapeutą?

Szybki efekt?

Pierwsza sesja nierzadko jest bardzo trudna i wiele osób czuje po niej zmęczenie, niekiedy przygnębienie, mogą się też pojawić inne nieprzyjemne uczucia. Warto się liczyć z tym efektem. Związane to jest z koniecznością opowiedzenia głośno trudnych, bolesnych treści, jak również wysłuchania trudnych, czasem mocno dotykających wypowiedzi partnera, bez możności zwyczajowej obrony przed nimi (ucieczka, atak). Niekiedy poziom kryzysu jest tak duży, że na tym spotkaniu dochodzi do kłótni. Terapeuta będzie ingerował by zatrzymać eskalowanie emocji i raniących komentarzy. Zdarza się, że pierwsza sesja nie wniesie nic nowego bo czas zajęło udzielanie wyjaśnień, rozmowa o oczekiwaniach, ustalanie czy podejmiecie się wspólnej pracy a może i było niełatwo zrezygnować z wzajemnego ripostowania, co mogło utrudnić postępowanie procesu terapeutycznego.

Jeśli więc jesteście w dużym kryzysie – starajcie się powstrzymywać w sobie nadzieję, że ta pierwsza sesja dużo zmieni, przyniesie jakąś ulgę czy nadzieję. Im większe nasilenie konfliktu – tym mniejsza szansa, że pierwsza sesja da spodziewany efekt. Pary mocno skonfliktowane na pierwszym spotkaniu w gabinecie terapeuty albo bardzo się kłócą i wytaczają przeciw sobie armaty oskarżeń albo zacięcie wycofują się z kontaktu, powstrzymują od komunikowania. Obie strategie trudno jest przełamać i w krótkim czasie sprawić by przekształciły się w konstruktywny dialog i współpracę. Wymagałoby to od pary determinacji i decyzji o podtrzymaniu swojego wysiłku, decyzji na więcej sesji.

Rezultaty

Spotkania w parze w gabinecie terapeuty mogą przynieść różne rezultaty – w zależności od tego, z jakim problemem para przychodzi, czy ma zbieżne oczekiwania, jak duża jest ich motywacja do wspólnego celu. Bywa, że jedna lub kilka sesji kończy się rozstaniem pary. Czasem bowiem partner, który ma w sobie decyzję o odejściu i tak z jakiegoś powodu godzi się przyjść do gabinetu. Albo partner wątpiący czy obawiający się postawić kropki nad „i” ostatecznie wyraża jasno swoją decyzję. Bywa, że para przerywa terapię rozczarowana jej przebiegiem. Może tak się dziać wtedy, gdy terapeuta okazał się być stronniczym (wyraźnie wsparł jedną stronę przeciw drugiej), pogłębiającym konflikt czy nieetycznym.

Czasem klienci odchodzą z terapii, gdy skonfrontują się ze swoimi nierealistycznymi założeniami, np. takim, że terapeuta rozsądzi spór, zostanie Sędzią oceniającym racje, zmieni partnera/partnerkę bez wymagania zmian po mojej stronie, przepisze „złotą bezwysiłkową receptę” na problem, sprawi, że partner/partnerka zdobędzie motywację, której de facto nie ma.

Pozytywne rezultaty terapii par to np.: poprawa w umiejętnościach wzajemnego mówienia i słuchania, poszerzenie oglądu zasobów i deficytów pary, wzrost szacunku, wynegocjowanie pewnej ważnej dla obojga sprawy, uporanie się z trudną przeszłością na tyle by wzmocniła ona więź i chęć dalszego bycia ze sobą, powolna rezygnacja ze starych nieprzynoszących satysfakcji wzorców zachowania, dodanie nowych umiejętności do wspólnego zestawu zachowań, itd.

Ekspresem po pomoc

Kiedy dzwonią do mnie osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) zainteresowane pomocą dla swojego związku słyszę nierzadko: „proszę o jak najszybszy termin”. Czasem okazuje się, że najlepiej jeszcze dziś lub najpóźniej jutro. Zachęcam wszystkich, którzy zastanawiają się nad spotkaniem z terapeutą do refleksji: „Co zmieni w Waszej sytuacji „ekspresowa sesja”? Czy Wasz kryzys zabrnął tak daleko, że teraz już tylko „czarodziejska różdżka” tajemniczego Eksperta pomoże? Czy oczekujecie, że ktoś dokona cudu w krótkim czasie? Czy prośba o natychmiastowe umówienie wynika z tego, że wydarzenia między Wami toczą się tak szybko jak lawina i boicie się, że jak ktoś/coś tego nie zatrzyma to Wasz związek się rozpadnie? Warto zatrzymać się na chwilę i spoza własnych rozgorączkowanych emocji zadać sobie pytanie: czy terapeuta ma taką moc by jednym spotkaniem z Wami zatrzymać tę lawinę, odwrócić bieg spraw, które zapewne nie od wczoraj się toczą?

Zwyczaje i ustalenia

Czasem terapeuci określają czas spotkania na ok. 1 godzinę, niekiedy na 1,5 godziny. Różna może tez być częstotliwość spotkań: co tydzień, co 2,3,4 tygodnie. Zależy to od nurtu terapii w jakim pracuje terapeuta, od jego sposobu rozumienia kryzysów w parze, od narzędzi pracy, jakimi dysponuje oraz od Waszej potrzeby i gotowości.

Sesja jest głównie rozmową, kierowaną przez terapeutę, który stara się dbać o to, by każde z Was mogło dojść do głosu i było wysłuchane. Ale w czasie terapii zdarzają się też inne metody, jak: pewne rodzaje ustawień przestrzennych przy pomocy krzeseł, kubków, figurek, innych przedmiotów, praca na symbolach, wypisywanie pewnych rzeczy na kartce i wiele innych.

Praca własna

Praca własna poza sesjami – jeśli chcesz zwiększyć szansę na sukces terapii przyjmij, że w dużej mierze jest on wypadkową zaangażowania Twojego i Twojego partnera/partnerki. Czas między spotkaniami w gabinecie terapeuty to pole do zagospodarowania poprzez np. trenowanie nowych umiejętności, przeznaczenie czasu na refleksję, próby rozmowy przy użyciu zaleceń uzyskanych od terapeuty. Możecie zostać zaproszeni do wykonania jakiegoś eksperymentu, zadania z instrukcją, obserwacji. Terapeuci systemowi często proszą o narysowanie tzw. genogramu rodziny pochodzenia, który staje się bazą do dalszej wspólnej pracy w wyznaczonym celu. Jest to też czas by Wasze myśli przekuć w nowe działania. Jeśli więc np. dowiesz się na sesji terapeutycznej o - do tej pory skrywanej ale ważnej dla drugiej osoby- potrzebie – możesz zaryzykować i spróbować odpowiedzieć na tę potrzebę. Jeśli np. doznałeś olśnienia, że do tej pory zbyt mało oddawałaś/eś partnerowi/partnerce uznania – poczyń pierwsze małe kroczki w tym kierunku. Jeśli usłyszałaś/eś, że twój krzyk sprawia, że druga osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba wycofuje się z rozmowy, bo taki ma wzorzec reakcji wyuczony od wczesnych lat życia – uszanuj tę skłonność i staraj się pracować nad wyrażaniem swoich potrzeb bez podnoszenia głosu.

Kto i kogo zmienia w czasie terapii par?

Wbrew pierwszym nasuwającym się odpowiedziom – to nie terapeuta w tym trójkącie ma moc czynienia zmian. Terapeuta jest od dawania bodźców, impulsów, które mogą poruszyć wasze nawykowe myślenie i działania kierując je na inne tory. Ale koniecznym warunkiem jest Wasza praca własna, Wasza decyzja i wysiłek wkładany w proces zmiany. Odpowiadając więc na pytanie: każdy może zmienić sam siebie w tym, jak zachowuje się wobec drugiej osoby.

Czy to znaczy, że jeśli przyprowadzę partnera do terapeuty, to przy jego zaangażowaniu i dzięki metodom terapeutycznym dostanę w efekcie go zmienionego?

To częsta nadzieja wśród osób wybierających się na terapię par, że ta przygoda zmieni mojego partnera /partnerkę, tak jak tego oczekuję. W domyśle – konieczność zmiany nie dotyczy mnie. Tymczasem terapia pary z definicji jest pracą nad zmianą Waszej relacji, tego JAK ze sobą jesteście. Nie ma doskonalić żadnego z Was jako osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) (od tego jest terapia indywidualna). Ma poprawiać Wasze traktowanie siebie nawzajem, wyrażanie i spełnianie potrzeb każdego z Was przez drugą osobę, pomóc Wam lepiej rozumieć co komunikuje druga osoba, wesprzeć inny sposób postrzegania różnic między Wami i rozwiązywania konfliktów. Terapia par wymaga aby gotowość do zmiany była w obojgu. Na dodatek, w dużej mierze, wymaga zrezygnowania z prób zmieniania czy naprawiania partnera/partnerki na rzecz wysiłków w stronę lepszego rozumienia samego siebie w tej parze i bardziej konstruktywnego traktowania partnera.

NISKA SAMOOCENA I CO Z NIĄ ZROBIĆ

Kiedy mówi się "osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba z niską samooceną", to na myśl mogą przyjść następujące obrazy:

osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba zawstydzona, smutna, z pochyloną głową,

człowiek porównujący się z innymi ludźmi np. słabszy uczeń porównujący się z lepszym od siebie w klasie,

ktoś ciągle niezadowolony z siebie, krytykujący siebie, a być może również i innych.
Z tego intuicyjnego obrazu wyłaniają się podstawowe cechy niskiej samooceny: nadmierna samokrytyka, nadmierne wymagania wobec siebie (często nierealistyczne) oraz związany z tym przykry stan emocjonalny. Za Virginią Satir, amerykańską psychoterapeutką można by jeszcze rozwinąć tę charakterystykę o następujące cechy: brak pewności siebie, uzależnienie własnej samooceny od oceny innych, poczucie bezwartościowości.

Już samo zagadnienie oceny ma w założeniu porównanie. Oceniając jakiś przedmiot mówimy: "ładny, ładniejszy, najładniejszy". Zakłada to tym samym istnienie co najmniej dwóch przedmiotów (cech, osób, zdarzeń), z których porównuje się jedno do drugiego, aby dokonać oceny np. "która sukienka jest ładniejsza?", "która oferta jest korzystniejsza? "Dokonujemy porównań, aby móc wybrać to, co nam się bardziej podoba.

Wybieramy sukienki, wybieramy oferty, ale wybieramy także to, jacy chcemy być. Wybieramy swoje "idealne ja" czyli wersję siebie (swoich zachowań, cech charakteru, wyglądu, zawodu), którą uważamy za najlepszą. "Ja idealne" motywuje nas do zmiany, do działania np. podejmujemy wolontariat w hospicjum, bo nasze "ja idealne" zawiera takie cechy jak bezinteresowność lub pomaganie ludziom.

Samo istnienie "ja idealnego" jest pożądanym zjawiskiem. Problem tworzy się w momencie, gdy "ja idealne" zaczyna zawierać cechy, które są dla człowieka nieosiągalne np. niska osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba chciałaby być bardzo wysokiego wzrostu. Psycholog określi taką sytuację jako dużą rozbieżność pomiędzy "ja idealnym" a stanem bieżącym, czyli "ja realnym".

Z tej krótkiej analizy wynika już jeden praktyczny wniosek: w naszym własnym interesie leży, aby nasze "ja idealne" zawierało cechy możliwe do osiągnięcia i zrealizowania. Unikniemy wówczas przykrych, nieprzyjemnych uczuć które towarzyszą zbytniej rozbieżności między "ja idealnym" i "ja realnym".

W sytuacji, gdy niemożliwe lub wydające się niemożliwymi do zrealizowania cechy utrzymują się w naszym "ja idealnym" doświadczamy poczucia niezadowolenia z siebie - nie jesteśmy tacy, jacy w swoim mniemaniu powinniśmy być. Cechy, które zbieramy w naszym "ja idealnym" pochodzą z naszego otoczenia: koleżanka, która ma świetną figurę, siostra, która odnosi sukcesy w szkole, brat, który dobrze zarabia. W sytuacji, w której nie potrafimy upodobnić się do tych osób w zakresie wybranych cech, poczuciu niezadowolenia z siebie zaczyna towarzyszyć zazdrość i poczucie mniejszej wartości ("Jestem gorsza niż ona").

W myślach wypominamy sobie: „Dlaczego nie mogę być lepiej zorganizowana?”, "Dlaczego nie mogę być bardziej śmiały wobec kobiet?". Jeśli się przyjrzeć, to odsłania się tutaj kolejny aspekt zagadnienia: wymagania wobec siebie mieszczące się w "ja idealnym" mogą być realne, ale kroki, które chcemy zrobić w celu osiągnięcia tego ideału - zbyt duże. Trochę jakbyśmy byli niecierpliwi i chcieli jednym susem pokonać przeszkodę. A przecież bycie zorganizowanym to nie jest coś, co osiąga się w krótkim czasie. Wyrzucaniem sobie i krytykowaniem siebie często zastępujemy realne działania, które moglibyśmy podjąć w celu zmiany swojej sytuacji, swojego zachowania.

Warto zauważyć jedną rzecz: stawianie sobie zbyt dużych wymagań w związku z jakimś problemem, który chcemy zmienić, to wbrew pozorom niejednokrotnie sposób na ucieczkę od odpowiedzialności za ten problem, od wzięcia się do pracy nad nim. Zmiana jakiejś swojej sytuacji lub cechy wymaga bardzo często pracy małymi krokami. Konieczna jest cierpliwość, także dlatego, że efekty takiej pracy mogą pojawić się dopiero po jakimś czasie. Paradoksalnie właśnie dlatego dużo trudniej jest stawiać sobie małe (cząstkowe) cele, bo nie dostajemy od razu wymarzonych efektów w zamian.

Niektórzy z nas łapią się być może na ogólnym utyskiwaniu na siebie. Jesteśmy z siebie niezadowoleni, właściwie nie wiadomo dlaczego. Ten niekorzystny stan wpędza w przygnębienie i w zasadzie nie widać z niego wyjścia, a rozwiązanie wydaje się sprowadzać do myślenia życzeniowego: "Po prostu chciałbym, żeby było inaczej". Również w takim przypadku trzeba zacząć od celu. Wybrać jeden aspekt, z którego w sobie jesteśmy niezadowoleni i podjąć wysiłek, aby uczynić ten jeden mały krok.

Odniesienie sukcesu sprzyja wzrostowi pewności siebie, wiary we własne siły sprawcze i dostarcza poczucia zadowolenia z siebie. Aby zatem nie fundować sobie kolejnej porażki w zmianie jakiegoś aspektu siebie, trzeba wyznaczać sobie odpowiednio małe cele i cierpliwie je realizować. Osoba, która chce w życiu zacząć utrzymywać porządek wokół siebie, może np. postawić sobie pierwszy mały cel i każdego dnia wieczorem zmywać naczynia. Jeśli w tym jej się powiedzie, to kolejnym małym celem może być wyznaczenie sobie stałych dni na odkurzanie dywanów itd. Należy cel główny rozbić na tak drobne cele cząstkowe, jak to jest konieczne, aby odnieść pierwszy mały sukces. Doświadczenie tego pierwszego sukcesu napełni chęcią do pracy i wiarą w możliwość osiągnięcia głównego celu.

Wielu osobom może dostarczać kłopotu i wątpliwości osądzenie, jakie cele są realne do osiągnięcia. Warto się nad tym chwilę zastanowić, zanim przystąpi się do działania. Jeśli osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba niska weźmie sobie za cel bycie wysokim, to jest dość oczywiste, że to nierealny cel. W takim przypadku osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba może "przesunąć" swój cel i np. nauczyć się chodzić na wysokim obcasie. Może też zmienić cel na inny i np. znaleźć sobie interesujące hobby, nabrać biegłości w jakiejś dziedzinie lub umiejętność, a wtedy sprawa wzrostu stanie się mniej istotna i nie będzie już takim dużym powodem do niezadowolenia z siebie.

Za ocenę realności celu odpowiedzialna jest nasza zdolność do rozumowania, analizowania danych, oceny faktów. Thomas Harris, terapeuta zajmujący się analizą transakcyjną w swojej książce "W zgodzie z sobą i z tobą" określa tę część psychiki mianem "Dorosłego". Wzmacnianie w sobie tych funkcji to metoda na dobry kontakt z rzeczywistością, a przez to na tworzenie możliwych i niezawyżonych "ja idealnych". Ważna jest umiejętność oddzielania swojego "Dorosłego" od dwóch pozostałych składników psychiki: uczuć ("Dziecko" w terminologii T.Harrisa) oraz wyuczonych norm i powinności ("Rodzic"). Przykłady komunikatów z zakresu "Rodzica", "Dziecka" i "Dorosłego":
Rodzic: "Nigdy niczego nie robię jak należy", "Powinno się jeść dużo warzyw" (nakazy, przykazy, normy, powinności)
Dziecko: "Nie poradzę sobie!", "Lubię warzywa" (uczucia, preferencje, fantazje)
Dorosły: "Spóźnię się, jeśli nie przyspieszę kroku", "Warzywa są zdrowe, bo zawierają dużo składników odżywczych" (gromadzenie faktów, analiza danych, wnioskowanie)

Tylko "Dorosły" jest w stanie stworzyć cele oparte na przesłankach mających potwierdzenie w rzeczywistości. Jeśli realnie ocenimy nasze możliwości osiągnięcia jakiegoś celu, abstrahując od własnych myśli typu: "Nie dam rady", "To mi się na pewno nie uda", "Mogę wszystko!", to dajemy sobie równie realną szansę odniesienia sukcesu. "Dorosły" zajmuje się kalkulacją prawdopodobieństwa, ocenia możliwości na podstawie zebranych danych. Dlatego żadne przedsięwzięcie nie jest pewne, coś może się nie udać, nasze przewidywania mogą się okazać nie dość dobre np. mogę spóźnić się na autobus, mimo że przyspieszyłem kroku albo mogę nie wiedzieć, że kupowane przeze mnie warzywa rosły blisko ulicy i ich zjedzenie nie będzie zdrowe, a wręcz na odwrót. Kalkulacje "Dorosłego" obciążone są ryzykiem błędu, dlatego wiele osób woli nie zdawać się na własny osąd.

Używając myślenia i ucząc się oddzielać myślenie od emocji zyskujemy także większy wpływ na swój nastrój, większą niezależność naszego samopoczucia od naszych zachowań i ich oceny.

Jeśli ogarnia mnie niepokój albo smutek, to sygnał, że moje "Dziecko" ma jakiś powód do takich uczuć. "Dorosły" może wtedy zapytać: "Jaki jest powód tych uczuć? Czy mają one związek z jakąś konkretną sytuacją?". Może się wtedy okazać, że to mój "Rodzic" wysyła negatywne komunikaty np. "Jak można było palnąć taką głupotę na tym przyjęciu?! Jestem do niczego!" i dlatego czuję się (moje "Dziecko" się czuje) smutny lub zawstydzony. "Dorosły" może wtedy zapytać: "Czy rzeczywiście uważam, że fakt wypowiedzenia nieprzemyślanej uwagi w towarzystwie oznacza, że niczego nie potrafię dobrze wykonać? Czy aby na pewno tylko mnie zdarzają się takie rzeczy?". "Dorosły" pozostający w dobrym kontakcie z rzeczywistością szybko udowodni mi, że komunikat "Rodzica" niewiele ma wspólnego z prawdą, co więcej: tego "Rodzica" ewidentnie trzeba "wychować", bo ma tendencje do nagłaśniania nieadekwatnej i niekonstruktywnej krytyki, która tylko przynosi mi przykrość. Jeśli ocenię komunikat "Rodzica" jako nieprawdziwy, to przestaję mieć powód, aby myśleć o sobie źle. Moje zachowanie być może wymaga poprawy, ale nie muszę zmieniać swojej opinii o sobie.

Takie podejście uniezależnia nas od krytyki zarówno własnej, jak i tej otrzymywanej od otoczenia. Przyjmujemy wtedy krytykę swojego zachowania, ale nie trafia ona w nasze poczucie własnej wartości, nie obniża naszej samooceny. Nasza opinia o nas samych zaczyna zależeć od nas.

Podsumowując: "Dorosły" to adekwatna ocena własnych szans, napotykanych sytuacji, innych ludzi, rzeczywistości. Zdolność takiej oceny pozwala na bezpieczne przebywanie w świecie. "Dorosły" to także dobre wsparcie, którego każdy z nas może udzielać samemu sobie.

Niska samoocena to stan, który można zmieniać. Wymaga to pracy i wysiłku, jak każda zmiana. Do rozpoczęcia tej zmiany może popchnąć zmęczenie wieczną "huśtawką nastrojów" lub obserwacja poczyniona na swój temat, że od tego, co sądzą o mnie inni ludzie (lub co wydaje mi się, że sądzą) zależy moja opinia o mnie samym. Każdy powód jest dobry.

Odczucia przeżywane w związku z zaniżoną samooceną nie należą do przyjemnych i niezgoda na nie to już pierwszy krok w kierunku zmiany. Cel jest realny i możliwy do osiągnięcia. Zatem jeśli w twoim "ja idealnym" mieści się cecha "adekwatna samoocena", to co zrobisz dzisiaj, żeby przybliżyć się do tego ideału?

Nieśmiałość

Najnowsze badania prowadzone przez psychologów na grupie Polaków w Białymstoku wykazały, że ponad 77% z nas dostrzega u siebie problem z nieśmiałością. Taka bowiem część badanych przyznała, że w jakimś okresie życia uznawała siebie za nieśmiałych, dla 38-52% jest to wciąż aktualne ograniczenie, określane jako osobisty problem, natomiast 13% (czyli wcale nie mała grupa) przyznało się do chronicznej nieśmiałości. Można więc śmiało stwierdzić, że jest to jedna z bardziej powszechnych cech. Nic nowego pod słońcem, samo słowo nieśmiałość zostało zapisane w średniowiecznych annałach już ponad tysiąc lat temu. jeśli właśnie nieśmiałość jest podstawowym zrębem naszej osobowości (SĄ PROBLEMY PSYCHICZNE, PSYCHOLOGICZNE I PROBLEMY, TRUDNOŚCI EMOCJONALNE, PROBLEMY Z EMOCJAMI) . Aby sobie z nią poradzić, trzeba najpierw odpowiedzieć na pytanie: czym jest, skąd się może brać, a dopiero potem szukać sposobów, aby ją opanować.

Więc czym nieśmiałość jest

Jak to zwykle bywa, definicji zjawiska jest wiele. Najbardziej pojemną wydaje się ta, która określa jako nieśmiałość zachowanie osoby (ci, co szukają pomocy psychologa i psychoterapii w Białymstoku) świadczące o świadomej niezdolności do podjęcia czynności, mimo że co do tych czynności ma wiedzę - co robić i jak to robić. Amerykański psycholog społeczny, profesor Zimbardo twierdzi, że osoba OSOBA - (w mieście Białystok jest gabinet psychoterapii Praktyka Psychoterapeutyczna Katarzyna Walesiuk, przyjdź gdy potrzebna pomoc psychologa) - osoba nieśmiała, to taka, która jest przesadnie ostrożna w kontakcie z osobami i czynnościami. Określa ją rezerwa i brak wiary we własne siły. Czuje się stale skrępowana wobec ludzi lub w różnych sytuacjach. Jest to więc pewien rodzaj lęku społecznego: socjolodzy mówią, że to wręcz brak umiejętności społecznych. Oczywiście, nieśmiałość nieśmiałości nierówna. Może być sytuacyjna (czyli ujawnia się tylko w określonych warunkach) albo chroniczna. Występuje też w różnym zakresie: przybiera lekką formę - powiedzmy zakłopotania, wobec zainteresowania naszą osobą, aż po upośledzenie psychiczne, które może okaleczyć człowieka równie silnie jak poważny fizyczny defekt (tak pisze o tym Zimbardo) i uruchamia autoagresywne mechanizmy: uniemożliwia zawieranie przyjaźni, dobre spędzanie czasu, przeszkadza w publicznej obronie własnych praw, każe nadmiernie przejmować się własnymi reakcjami, obawiać, jak zostaną ocenione przez innych, zamyka człowieka w skorupie lęku, z którego nie potrafi wyjść. Gdy stan się przedłuża, do psychicznych bolączek mogą dojść kłopoty ze zdrowiem: spowodowane stresem choroby autoimmunologiczne (czyli organizm atakuje sam siebie), depresyjność, lęk i przeraźliwa samotność.

Typowa nieśmiałość ma kilka objawów fizjologicznych: przyspieszone bicie serca, czerwienienie się, wystąpienie plam na szyi i twarzy, suchość w ustach, pocenie się, drżenie rąk, nudności. Te trzy ostatnie symptomy typowe są dla fobii społecznej: mogą nawet utrudniać tak proste i podstawowe czynności jak wyjście z domu do pracy.